Clarissenklooster in Turnhout Het Clarissenklooster in Turnhout staat aan de start van een nieuw hoofdstuk. Na het vertrek van de zusters zoekt dit bijzondere gebouw uit de Turnhoutse School naar een toekomst die verleden en vernieuwing verbindt. Op 13 september 2025 kwamen beleidsmakers, ontwerpers, erfgoedprofessionals én familie van de architecten Carli Vanhout – Paul Schellekens…
Ontdek het onroerend erfgoed van je streek tijdens Open Monumentendag!
Partner: Herita
Datum: Jaarlijks 2de zondag van september
Op zondag 13 september 2026 is het voor de 38e keer Open Monumentendag in Vlaanderen. Als slogan voor deze editie koos Herita voor ‘In goede handen’. Dit verwijst naar zowel de mensen die zich professioneel, als vrijwilliger of als eigenaar inzetten en zorg dragen voor monumenten als naar de goede praktijken en vakkennis die daarbij komen kijken.
Het programma van Open Monumentendag staat online. Via onderstaande button ga je naar de activiteiten die in de Kempen georganiseerd worden.
Ook in de Noorderkempen valt er heel wat te ontdekken, met 12 activiteiten verspreid over de regio.
Vakmanschap van dichtbij in Beerse
Hoe restaureer je een bijna honderd jaar oud schip? In Beerse krijg je een uitzonderlijk antwoord op die vraag. Het beschermde motorjacht Napoleon, gebouwd in 1929, is volledig gedemonteerd en wordt momenteel stap voor stap opnieuw opgebouwd. Tijdens een bezoek aan de werf zie je van dichtbij hoe vakmensen de romp reconstrueren en daarbij traditionele klinktechnieken gebruiken. Meer info.
Beerse toont die dag ook hoe historische gebouwen een nieuw leven kunnen krijgen. Tijdens ‘Beerse van toen tot morgen’ kan je onder meer het Tempelhof en koetshuis, Huize Bastijns en Aula Verstappen bezoeken: gebouwen met een verleden die vandaag opnieuw een functie voor de gemeenschap vervullen. Meer info.
Oude gebouwen, nieuwe toekomst
Ook elders in de regio staat herbestemming centraal. In Turnhout presenteren architectuurstudenten van UHasselt hun ontwerpen voor de toekomst van het Clarissenklooster. Hoe kan deze bijzondere historische plek opnieuw betekenis krijgen? De studentenexpo laat verschillende mogelijke antwoorden zien. Meer info.
In Hoogstraten opent de voormalige mouterij-brouwerij Brosens haar deuren. Na jaren leegstand werd het industriële complex gerenoveerd. De historische brouwerij en mouterij worden het hart van een nieuwe ontwikkeling met onder meer horeca, een microbrouwerij en kantoorruimtes. Meer info.
In Arendonk krijg je dan weer een laatste kans om de kapel van De Lusthoven in haar huidige vorm te bezoeken. Oude foto’s, documenten en verhalen vertellen er de geschiedenis van de kapel en het voormalige schooltje. Na Open Monumentendag wacht het gebouw een nieuwe bestemming. Meer info.
Van Paul Janssen tot 150 jaar Erfgoedhuis
Erfgoed draait niet alleen om gebouwen, maar ook om mensen en verhalen. In Turnhout wordt de 100ste geboortedag van dokter Paul Janssen gevierd. In het Meduceum ontdek je zijn indrukwekkende levensverhaal én de geschiedenis van de ziekenzorg in Turnhout. Wie liever zelf op pad gaat, kan met de fiets een tocht van 25 kilometer maken langs plekken die verbonden zijn met zijn leven en carrière. Meer info.
Ook in Tielen is het feest. Het Erfgoedhuis, het voormalige gemeentehuis, bestaat 150 jaar. Dat wordt gevierd met muziek, tentoonstellingen, verhalen, een fotozoektocht en activiteiten voor jong en oud. Meer info.
Wandelen door geschiedenis en landschap
Wie graag de wandelschoenen aantrekt, kan in Landschap De Liereman in Oud-Turnhout mee op erfgoedwandeling. Onderweg ontdek je sporen uit verschillende periodes, van archeologische resten tot een jachthuis en schutterskuilen uit de Tweede Wereldoorlog. Meer info.
Op domein Zwart Goor in Merksplas staat dan weer Martin Verbeeck centraal. Deze ‘cementkoning’ en wereldburger liet er bijzondere cementrustieke ornamenten na. Een gids neemt je mee door zijn verhaal en over het domein. Meer info.
Nog meer deuren gaan open
Ook in Vosselaar kan je binnenkijken op een plek die doorgaans niet toegankelijk is. De Sint-Sebastiaansgilde ontvangt bezoekers in haar gildekamer in het beschermde voormalige gemeentehuis en toont er stukken uit haar archief. Meer info.
In Ravels kan je naar een expo met kledingstukken van vroeger en nu in het oude gemeentehuis van Poppel, een monumentaal pand van architect Jules Taeymans. Meer info.
Samen vormen deze activiteiten een heel divers programma: van varend en industrieel erfgoed tot architectuur, landschap, lokale geschiedenis en tradities. Maar telkens staat dezelfde vraag centraal: wie zorgt ervoor dat ons erfgoed bewaard blijft, en hoe geven we het door aan de toekomst?
Ontdek het volledige programma en alle praktische info via openmonumentendag.be/kempen.
Over Open Monumentendag
Meer weten? Contacteer ons!
Elk jaar in september is het op veel plaatsen in Europa Open Monumentendag. In Vlaanderen valt dit traditioneel op de tweede zondag van september. Op die dag gaan de deuren en poorten van bijzondere gebouwen, landschappen en archeologische sites wagenwijd open.
In Vlaanderen neemt Herita de organisatie van OMD voor haar rekening in samenwerking met lokale of regionale partners. Erfgoed Noorderkempen ondersteunt daarbij alle initiatieven voor de elf gemeenten uit ons werkingsgebied.
Wil je graag zelf een activiteit organiseren?
Heb je ideeën voor activiteiten en openstellingen voor één van de volgende jaren? Laat het ons weten!
- Wij ondersteunen je graag met raad en daad voor het uitwerken en voor het aanmelden van je activiteit op de centrale website van OMD.
- We kunnen eventueel ook zorgen voor bijkomende panelen of banners om je verhaal duidelijker te kunnen vertellen.
- Verder werken we met Herita samen voor de promotiecampagne. Erfgoed Noorderkempen verstuurt een aparte programma e-nieuwsbrief, stelt een regionaal persbericht op en verzorgt/promoot i.s.m. alle Kempense onroerenderfgoeddiensten de url: openmonumentendag.be/kempen.
Algemene info voor organisatoren:
- Voor meer info over OMD (hoe inschrijven, praktische zaken, enz.) kan je terecht op de website van Open Monumentendag.
- Als er iets niet duidelijk is, kan je ook nog steeds contact met ons opnemen. We helpen je graag verder!
Benieuwd naar de vorige edities?
In 2025 focuste de 37e editie van Open Monumentendag op architecturaal erfgoed. Onder de noemer ‘In stijl!’ ontdekten we de vele bouwstijlen die onze steden en gemeenten kleuren. In de Kempen zetten we samen met MiK het modernistisch erfgoed in de kijker: van een eenmalige blik achter kloostermuren in Turnhout tot een vooruitstrevend meesterwerk van Paul Neefs in Rijkevorsel. Art deco bestond 100 jaar, dus stond de stijl extra in de kijker met een deelprogramma. Wij maakten een overzichtskaart met de mooiste artdecopanden in onze regio.
Maar er was nog veel meer, zoals flaneren op een design markt in een statig zomerhuis, restauraties bewonderen van een hoeve, kerk of kapel, of een oude boerenarbeiderswoning bezoeken.
Lees meer
Nieuwe podcast: Machtig Modern ‘Machtig Modern’ is een driedelige podcast over de (on)zekere toekomst van het modernistisch erfgoed in Vlaanderen. Ontdek de schoonheid én de uitdagingen van modernistische architectuur als erfgoed. In deze podcast neemt ex-radio 2 stem Eva Droogmans je mee in verhalen over waarde, zorg en toekomst van dit unieke bouwkundig erfgoed. Deze…
Art deco in de Noorderkempen Art deco bestaat dit jaar 100 jaar! Tijdens Open Monumentendag 2025 stond de stijl extra in de kijker met een deelprogramma. Verjaardagsfeestjes vieren wij graag mee, dus hebben wij een kaartje gemaakt. Op de kaart vind je een overzicht van gebouwen in de Noorderkempen, die in art-decostijl zijn ontworpen of…
In 2024 was het thema ‘En route!’ met een hoofdrol voor routes, netwerken en connecties tussen monumenten.
Eén van de headliners in regio Kempen was het initiatief ‘Op het ritme van de Kempen’, dat wandel- en fietsroutes bundelde. In het Stedelijk Museum van Hoogstraten kon je naar de expo ‘Schone Kunsten’. Het Heemerf in Kasterlee herdacht 80 jaar bevrijding WOII. In Turnhout vertelden de Warandegidsen meer over o.m. de architectuur van de Warande. In Vosselaar kon je dankzij Stichting Kempens Landschap en gemeente Vosselaar het restauratieproces van het Hof van Vosselaar mee volgen.
Oude, Kempense routes en hun verhalen De Kempen ligt bezaaid met oude, soms verborgen wandel- en fietspaden, al dan niet langs trage wegen. Ze dragen de voetsporen van een dorp, vertellen het verhaal van een gemeenschap. Waar paden zijn, zijn ook routes die leiden naar een kerk, een kasteel, een kapelletje, een bedevaartsoord, een bijzondere…
Op zoek naar oude, Kempense routes (te voet of met de fiets) en hun verhalen De Kempen ligt bezaaid met oude, soms verborgen wandel- en fietspaden, al dan niet langs trage wegen. Ze dragen de voetsporen van een dorp, vertellen het verhaal van een gemeenschap. Waar paden zijn, zijn ook routes die leiden naar een…
Op zondag 10 september 2023 stond Open Monumentendag in teken van immaterieel erfgoed: met hart en ziel. Samen met Stad Antwerpen, Erfgoed Voorkempen en alle steden en gemeenten langs de baan toonden we het hart en de ziel van een bijzondere steenweg: de Turnhoutsebaan – Antwerpsesteenweg.
Op zondag 11 september 2022 stond Open Monumentendag in het teken van duurzaamheid. We zetten enkele duurzame verbouwingen van modernistische erfgoedpanden in de kijker. Deze activiteiten kaderen in een traject dat IOED Erfgoed Noorderkempen samen met de andere Kempense onroerenderfgoeddiensten en AR-TUR onderneemt rond het verduurzamen van het Kempens modernistisch erfgoed.
In 2021 stond Open Monumentendag in het teken van inclusie. We organiseerden samen met Turnouveau enkele gratis rondleidingen langs de sgraffiti van Paul Cauchie in Turnhout. Ontdek hieronder alle activiteiten in onze regio.
Op zondag 13 september 2020 was het regionale thema voor Open Monumentendag ‘Bouwen aan de Hemel’. Daarbij werd klein en groot religieus erfgoed extra in de kijker gezet. Omwille van covid-19 werd er voornamelijk ingezet op een interactieve kaart met daarop alle kappelletjes uit de regio. Hieronder de nieuwsberichten en activiteiten van deze editie.
In 2019 was het regionale thema energie! Bekijk de video hieronder voor de activiteiten.
Op zondag 9 september 2018 was het de 30ste editie van Open Monumentendag! Het regionale thema was “Oorlog en Vrede” in het kader van EYCH 2018-project “Het militair erfgoed leeft!”. Daarbij zetten we het militair, burgerlijk en landschappelijk erfgoed in de kijker dat getuigt van de verschillende militaire conflicten die zich afgespeeld hebben in de regio. Daarnaast werden nog veel andere boeiende erfgoedlocaties opengesteld voor het publiek.
Hieronder wat info over de verschillende activiteiten:
Hieronder alle activiteiten die in 2017 plaatsvonden.
Hieronder alle activiteiten die in 2016 plaatsvonden.
